Jak poprawić komfort życia seniorom

Starzenie się społeczeństwa to jedno z największych wyzwań współczesnej medycyny
i polityki zdrowotnej. Jak zapewnić seniorom dobrą jakość życia i długowieczność, a jednocześnie uniknąć zagrożeń wynikających z nadmiernej medykalizacji? O tym dyskutowali eksperci podczas konferencji „Zdrowe  starzenie. Współczesna medycyna – szansą czy zagrożeniem” zorganizowanej 18 i 19 września 2025 r. w Urszulinie w ramach projektu „Zwiększenie efektywności, dostępności i jakości świadczeń opieki długoterminowej podmiotów leczniczych na poziomie powiatowym.”

Tylko starość dłuższa...

- Żyjemy dużo dłużej, ale  niestety udało nam się wydłużyć tylko starość. Nie udało nam się wydłużyć żadnego innego okresu w naszym życiu – stwierdził na otwarciu konferencji Krzysztof Bojarski, dyrektor SPZOZ w Łęcznej,  organizator wydarzenia. - A co się z tym wiąże? Mamy dłuższy czas chorowania, czas leczenia i spotykamy się z wieloma problemami w tym obszarze.   

Szpital w Łęcznej już trzy lata temu uruchomił Centrum Opieki Senioralnej z oddziałami dedykowanymi osobom starszym. Wcześniej w ramach tej placówki działał tylko ZOL. - Chętnie skorzystamy z państwa wiedzy podczas tej konferencji , bo chcemy  budować kompleksową i wieloaspektową opiekę senioralną – podkreślał dyrektor Krzysztof Bojarski.

Jakość życia seniorów

Dr Agata Kot, lekarz koordynujący Oddziału Geriatrii w SPZOZ w Łęcznej, a także konsultant wojewódzki w dziedzinie medycyny paliatywnej zwróciła uwagę na wyzwania związane ze starzeniem się społeczeństwa. Według prognoz WHO w 2050 roku co trzecia osoba będzie miała ponad 65 lat.

Szpital już wcześniej  dostrzegał ten problem, a trzy lata temu rozpoczął dużą inwestycję – budowę nowego, trzykondygnacyjnego skrzydła z oddziałami dla osób starszych. Na parterze funkcjonuje Oddział rehabilitacji, na wyższych kondygnacjach Oddział Geriatrii, Medycyna Paliatywna i ZOL.  Każdy pacjent przyjmowany do oddziału geriatrii ma wykonywane testy oceniające funkcje ruchowe i poznawcze oraz badania laboratoryjne, które służą do całościowej oceny geriatrycznej, czyli  kondycji pacjenta. Trwa to kilka dni. Pacjent opuszcza oddział z zaleceniami i korektą listy leków...

- Nie patrzymy tylko na pojedyncze choroby, ale na wszystkie problemy zdrowotne
z którymi boryka się senior – mówiła dr Agata Kot. Stwierdziła też, że większość społeczeństwa nie wie, że oddział geriatrii nie jest oddziałem długoterminowym.
To nie ZOL. - Pracujemy nad tym, żeby uświadomić pacjentom i ich rodzinom, że geriatria jest oddziałem stricte diagnostycznym – podkreślała dr  Kot.

Geriatria to nie tylko leki

Dr Magdalena Naja-Wiśniewska, konsultant wojewódzki w dziedzinie geriatrii, postawiła mocny akcent na znaczenie kompleksowej opieki nad seniorami.
– Geriatria to nie tylko leczenie farmakologiczne, ale też troska o codzienne potrzeby pacjentów i dążenie do tego, aby jak najdłużej pozostali w swoim środowisku – mówiła.
Zwróciła uwagę, że województwo lubelskie należy do najstarszych demograficznie w kraju, a w regionie działa kilka oddziałów geriatrycznych. Jak zaznaczyła, celem geriatrii jest poprawa jakości życia seniorów, a nie tylko jego przedłużanie.

O kompleksowej opiece nad seniorami mówił także prof. Tomasz Targowski, konsultant krajowy w dziedzinie geriatrii. Podkreślił, że kompleksowa opieka nad seniorami nie tylko poprawa jakość życia pacjentów, ale także mniejsze  koszty systemu zdrowia.
– Senior zaopiekowany geriatrycznie kosztuje system mniej, niż senior pozostawiony w standardowej opiece specjalistycznej – skonstatował.
Profesor omówił także proces starzenia się układu odpornościowego i wskazał na kluczową rolę profilaktyki, zwłaszcza szczepień, w utrzymaniu zdrowia osób starszych.

Garść leków

Dr Agata Kot zaznaczyła, że opieka nad osobami starszymi wiąże się z wieloma trudnościami.- Z wielochorobowością nierozerwalnie łączy się wielolekowość. Pacjenci przychodzą z karteczkami, torbami pełnymi leków i suplementów. Czasem trudno jest ustalić, co naprawdę przyjmują, bo chory ma zaburzenia pamięci – mówiła.

Problem wielolekowości wybrzmiał także w innych prezentacjach eksperckich. Podatność na reklamy, czasami nadmierna suplementacja wśród seniorów mogą bardziej szkodzić niż pomagać. Albo nie spełniać oczekiwań.

Prof. Małgorzata Malec-Milewska podała przykład reklamy preparatu na ból pleców. Po jego zastosowaniu pacjent w reklamie niemal natychmiast ozdrowiał, tymczasem prof. M. Malec – Milewska zauważyła, że poprawa – biorąc pod uwagę skład medykamentu – nastąpi następnego dnia.
Czy pacjent będzie czekał? Może poszuka kolejnego panaceum na ból...

Dlatego wielolekowość seniorów to wyzwanie. Wymaga od geriatrów dużej wnikliwości
w ustaleniu, co chory zażywa i olbrzymiej wiedzy na temat interakcji leków, dawek czy np. obszarów działania leków przeciwbólowych.  Tym bardziej, że pojawiają się nowości, z innym spektrum działania. 
Wiedzą o lekach przeciwbólowych, terapiach wspomagających dzielił się dr hab. n. med. Jarosław Woroń - kierownik Zakładu Farmakologii Klinicznej Katedry Farmakologii Wydziału Lekarskiego CM UJ w Krakowie, dr n. med. Magdalena Kocot-Kępska, prezes Polskiego Towarzystwa Badania Bólu, lek. med. Artur Pakosz, konsultant krajowy w dziedzinie medycyny paliatywnej. 

Uczestnicy, medal i podziękowania

W konferencji uczestniczyli psychiatrzy, geriatrzy, onkolodzy, farmakolodzy i specjaliści opieki paliatywnej, a także przedstawiciele władz wojewódzkich i samorządowych. Wojewodę Lubelskiego reprezentowała dyrektor Wydziału Zdrowia LUW Agnieszka Kowalska-Głowiak, która wręczyła dyrektorowi Krzysztofowi Bojarskiemu dyplom i medal 105-lecia Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego. Na otwarciu konferencji obecny był radny Sejmiku Województwa Lubelskiego, do niedawna wiceminister zdrowia - Marek Kos,  wicestarosta Powiatu Łęczyńskiego Michał Woźniak, wiceburmistrz Łęcznej Bartłomiej Zwolakiewicz i  dyrektor NFZ Paweł Piróg.

Były też podziękowania za wspieranie seniorów. Doktor Agata Kot, szefowa łęczyńskiej geriatrii przekazała je prezesowi Dariuszowi Paszkowskiemu, Januszowi Goch oraz Krzysztofowi Nieznaj - przedstawicielom Fundacji Fraternite, która niemal od początku działalności oddziału dbała o pacjentów, m.in. dostarczając sprzęt rehabilitacyjny i diagnostyczny (usg) oraz dekorując ściany muralami.    

Informacja o projekcie

Konferencja w Urszulinie była jednym z elementów projektu „Rozwój opieki długoterminowej poprzez modernizację infrastruktury podmiotów leczniczych na poziomie powiatowym”. realizowanego w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.
Fot. SPZOZ w Łęcznej

Tematy wykładów wygłoszonych na konferencji

1.    Odmienności objawów depresji i lęku w wieku podeszłym

Dr hab. n. med. Piotr Wierzbiński - Członek Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego oraz Międzynarodowego Towarzystwa Psychiatrii Sportowej

2.    Opieka psychoonkologiczna nad pacjentem geriatrycznym

Dr hab. n. med. Marzena Samardakiewicz, prof. UML - kierownik Zakładu Psychologii Katedry Psychospołecznych Aspektów Medycyny UM w Lublinie. Konsultant wojewódzki w dziedzinie Psychologii Klinicznej

3.    Jak skutecznie leczyć ból u chorych w wieku podeszłym i nie zaszkodzić

Prof. Małgorzata Malec-Milewska - kierownik Oddziału Klinicznego Diagnostyki i Leczenia Bólu Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny im. prof. W. Orłowskiego CMKP w Warszawie

4.    Model opieki w Centrum Senioralnym SPZOZ w Łęcznej

Dr n. med. Agata Kot – lekarz koordynujący Oddziału Geriatrii i Medycyny Paliatywnej SPZOZ w Łęcznej. Konsultant wojewódzki w dziedzinie Medycyny Paliatywnej

5.    Aktualna sytuacja opieki senioralnej na terenie województwa lubelskiego

Lek. med. Magdalena Naja-Wiśniewska - kierownik Oddziału Geriatrii WSS im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Lublinie. Konsultant wojewódzki w dziedzinie Geriatrii

6.    Zalecane i dostępne aktualne szczepienia u seniorów

Prof. dr hab. n. med. Tomasz Targowski - kierownik Kliniki Geriatrii z Pododdziałem Psychogeriatrii Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii
i Rehabilitacji w Warszawie. Konsultant krajowy w dziedzinie Geriatrii

7.    Efekt kuli śnieżnej w medycynie – co to oznacza dla pacjenta, jak postępować i jak zapobiegać

Dr hab. n. med. Jarosław Woroń - Kierownik Zakładu Farmakologii Klinicznej Katedry Farmakologii Wydziału Lekarskiego CM UJ w Krakowie

8.    Multimodalne leczenie bólu u chorych na nowotwory

Dr n. med. Magdalena Kocot-Kępska - Zakład Badania i Leczenia Bólu Katedry Anestezjologii i Intensywnej Terapii CM UJ w Krakowie. Prezes Polskiego Towarzystwa Badania Bólu

9.    Bisfosfoniany w domu pacjenta – pytania do eksperta”

Lek. med. Artur Pakosz - Zakład Medycyny i Opieki Paliatywnej Katedry Pielęgniarstwa Wydziału Nauk o Zdrowiu ŚUM w Katowicach. Oddział Medycyny Paliatywnej Szpital Chorób Płuc w Orzeszu. Konsultant krajowy w dziedzinie Medycyny Paliatywnej